Antibiotica doden selectief bepaalde bacteriën in het lichaam. Ze worden gebruikt dankzij ene Alexander Fleming. Hij zag dat bepaalde bacteriën werden geremd op de plek waar een penicilline producerende schimmel aanwezig was. Voordat antibiotica werden ontdekt, waren ziekten zoals longontsteking en hersenvliesontsteking veelal dodelijk; wat dat betreft is het natuurlijk een topontdekking.
Hoe werken antibiotica?
Elk antibioticum is anders. Antibacteriële antibiotica doden specifieke soorten bacteriën, maar niet elk antibioticum doodt elk soort bacterie. Daarnaast is het belangrijk dat een antibioticum wél werkt tegen prokaryote cellen (bijv. een bepaalde bacterie) en niet tegen eukaryote cellen (bijv. de patiënt zelf). Net als mensen bestaan ook schimmels, eencellige parasieten en wormen uit eukaryote cellen en deze worden dus niet of nauwelijks gedood door antibiotica. Virussen zijn volledig resistent tegen antibiotica, want zij benutten de stofwisseling en de celorganen van de gastheer. Rem je het virus, dan leg je ook de stofwisseling van de gastheer plat.
[ad]
De nadelen en gevaren van antibiotica
Antibiotica worden steeds vaker – al dan niet preventief – voorgeschreven. Alsof het wondersnoepjes zijn. Dat zijn het echter niet…
Elk antibioticum is anders. Antibiotica die tegen een groot aantal bacteriegroepen werken noemt men breedspectrum-antibiotica. Wanneer het identificeren van een ziekteverwekker lastig is, lijkt een breed-spectrumantibioticum dus voordehandliggend. Maar er zijn nadelen:
• De darmflora vormen een natuurlijke afweer tegen binnendringende schadelijke micro-organismen. Darmflora worden door een breed-spectrumantibioticum vernietigd.
• Daarnaast kunnen darmflora die breed-spectrumantibiotica overleven zich ontwikkelen tot ziekteverwekkers.
Algemene nadelen van antibiotica zijn:
• Hoe vaker je antibiotica gebruikt, hoe minder doeltreffend ze worden.
• Antibiotica werken geenszins bij griep, koorts of verkoudheid, maar worden hierbij steeds vaker – al dan niet preventief – voorgeschreven.
• Antibiotica kunnen slecht tegen lage pH-waardes (zuurgraad), waardoor orale antibiotica (pillen, tabletten of drankjes) niet optimaal werken.
• Veel bacteriesoorten ontwikkelen resistente stammen om zich te weren tegen antibiotica. Daardoor moet men het werkingsspectrum van antibiotica steeds weer verruimen en nieuwe antibiotica ontwikkelen.
• Resistente bacteriën kunnen van mens op mens worden overgedragen. Wanneer een groot deel van de bevolking dagelijks antibiotica zou gebruiken, wordt iedereen op den duur dus resistent.
• Resistentie voor antibiotica betekent dat ziektes die vandaag te dag te genezen zijn, mogelijkerwijs morgen weer dodelijk zijn.
Antibiotica – Conclusie
Antibiotica dienen te worden voorbehouden voor uitsluitend ernstige infecties zoals longontsteking, hersenvliesontsteking of hevige oorontsteking. Laat een dokter bepalen of een ontsteking ernstig is. De meeste (lichtere) infecties genezen vanzelf, vaak nog voordat een antibioticum in werking treedt. Het immuunsysteem bouwt namelijk zelf antistoffen op om een infectie tegen te gaan. Omdat virussen resistent zijn voor antibiotica dienen antibiotica dus niet te worden gebruikt bij griep, en zelden bij bronchitis, verkoudheid, keelpijn of diarree.
Antibiotica – Zeer belangrijke tips:
• Gebruik antibiotica uitsluitend wanneer ze écht nodig zijn.
• Gebruik de aanbevolen dosis; niet meer en niet minder.
• Sla nooit een inname over.
• Gebruik antibiotica gedurende de exacte periode die de arts aanbeveelt.