Bij pijn maakt het lichaam endorfine aan dat pijnonderdrukkend werkt. Op de plaats van de pijn komen daarnaast ook prostaglandinen vrij. Deze stofjes zorgen er juist voor dat pijn verergert. Pijnstillers of analgetica worden gebruikt om prostaglandinen en pijn te bestrijden, maar hebben vaak ook nevenfuncties. Iedere pijnstiller werkt anders in op het perifere of centrale zenuwstelsel. We onderscheiden wereldwijd 4 soorten pijnstillers, namelijk:
Paracetamol
Paracetamol is een opzichzelfstaande werkzame stof. Paracetamol verzacht pijn doordat het de werking van bepaalde cyclo-oxygenase (COX) enzymen vertraagd. COX-enzymen zetten arachidonzuur om in prostaglandinen die pijngevoel stimuleren. De exacte werking van paracetamol is onbekend. Paracetamol is relatief veilig en goed bruikbaar tijdens zwangerschap. Paracetamol zit onder meer in:
• Merkloze tabletten of zetpillen
• Roter
• Finimal
• Panadol
• Daro
• Chefarine
[ad]
In deze medicijnen wordt paracetamol al dan niet gecombineerd met acetylsalicylzuur (aspirine), coffeïne of codeïne.
NSAID’s
NSAID staat voor ‘non-steroidal anti-inflammatory drug’ ofwel ‘ontstekingsremmend geneesmiddel dat niet behoort tot de corticosteroïden’. Een NSAID remt de prostaglandine synthese in het lichaam. Prostaglandine-hormonen stimuleren niet alleen het pijngevoel, maar beschermen ook het maagslijmvlies. Hierdoor kan een NSAID maagirritatie of maagbloedingen veroorzaken. Tot de NSAID’s behoren onder meer:
• Ibuprofen
• Aspirine
• Naproxen
• Advil
• Brufen
• Froben (flurbiprofen)
• Diclofenac
• Nurofen
COX-2-remmers
Een COX-2-remmer is een soort NSAID, maar remt selectief het COX-2 enzym, dat uitsluitend verantwoordelijk is voor ontstekingsreacties en pijn. Hierdoor is de kans op een maagzweer aanzienlijk kleiner dan bij traditionele NSAID’s. Voorbeelden van COX-2-remmers zijn:
• Celecoxib
• Rofecoxib
• Etoricoxib
• Arcoxia
Opioïden
Opioïden, opiaten, narcotica of morfinomimetica zijn natuurlijke of synthetische opium-gerelateerde pijnstillers. Deze pijnstillers werken in op de opioïdenreceptoren, die voorkomen in de hersenen, het ruggenmerg en het perifere zenuwstelsel. Voorbeelden van opioïden en opiaten zijn:
• Tramadol (lichtste soort opioïde)
• Morfine
• Prednison
• Methadon
• Heroïne
Voor een uitgebreide beschrijving van pijn en pijnstillers, lees dan dit artikel op Consumentenbond Medicijnwijzer.