Wat is de menopauze en wat zijn menopausale klachten?

De menopauze is de laatste dag waarop een vrouw menstrueert. Vanaf dit moment is een vrouw niet meer in staat kinderen te krijgen. De menopauze gaat gepaard met grote veranderingen in de hormoonhuishouding en uiteenlopende lichamelijke en geestelijke ongemakken.

Menopauze en hormonen

Elke vrouw krijgt bij haar geboorte miljoenen eicellen mee. Vele daarvan gaan verloren tijdens de kinderjaren. Vanaf de puberteit begint het vrouwelijk lichaam hormonen zoals oestrogeen en progesteron aan te maken waardoor de eicellen kunnen worden bevrucht en een vrouw kinderen kan krijgen.

Oestrogeen – Oestrogeen, ofwel vrouwelijk hormoon, is verantwoordelijk voor de lichamelijke ontwikkelingen gedurende de puberteit, zoals de groei van de baarmoeder, de borsten en de genitaliën en het rijpen van de eicellen.

Progesteron – Progesteron, ofwel zwangerschapshormoon, zorgt onder meer voor de toestand waarin een eicel bevrucht kan worden en deze de grootste kans heeft om zich te ontwikkelen tot een baby.

Hormonen zorgen er ook voor dat een vrouw lichamelijk en geestelijk wordt voorbereid op het moederschap en het grootbrengen, verzorgen, voeden en beschermen van een kind. De hormoonhuishouding stabiliseert zich na de puberteit en dit luidt de “vruchtbare fase” van een vrouw in.

[ad]

Menopauze en menstruatie

Wanneer een eicel niet wordt bevrucht wordt deze afgestoten tijdens de menstruatie. De menopauze is het moment na de laatste menstruatie. Pas wanneer een vrouw vervolgens een jaar lang niet meer heeft gemenstrueerd kan zij er redelijkerwijs zeker van zijn dat die specifieke dag haar menopauze betrof. De menopauze luidt zodoende het einde van de vruchtbaarheid van een vrouw in.

Menopausale klachten

Tien jaar voor de daadwerkelijke menopauze kan de eisprong en menstruatie al gaan wankelen doordat de oestrogeenproductie van de eierstokken begint te schommelen. Andere organen zullen de hormoonhuishouding proberen te stabiliseren. Door deze hormoonschommelingen ontstaan menopausale klachten of overgangsverschijnselen.

Menopausale fases

We onderscheiden de volgende drie menopausale fases:

• Premenopauze – De periode vóór de laatste menstruatie, waarin de hormonen gaan schommelen en de eierstokken uiteindelijk hun hormoonproductie staken.
• Menopauze – De specifieke dag van de laatste menstruatie.
• Postmenopauze – De periode ná de menopauze, waarin het lichaam en de hormoonhuishouding weer langzaam in evenwicht komen.

De symptomen van de menopauze

Menopausale klachten verschillen zeer sterk van vrouw tot vrouw. Tien jaar voor de daadwerkelijke menopauze kan de menstruatie al veranderen. Denk hierbij aan een pijnlijkere, heftigere, minder heftige, langere of kortere menstruatie met kortere of langer tussenpozen. Daarna worden menopausale klachten alleen maar erger, totdat er een nieuw hormonaal evenwicht ontstaat.

In de premenopauze kun je, door toedoen van pieken en dalen in de hormoonhuishouding, klachten ervaren als:

• Prikkelbaarheid
• Slaapproblemen
• Nachtzweten
• Angst- of paniekgevoelens
• Pijnlijke menstruatie
• Pijnlijke eisprong

Na verloop van tijd kunnen ook lichamelijke menopausale klachten optreden als:

• Menstruatiekrampen
• Opgezet gevoel
• Opgezette borsten
• Koude handen en voeten
• Hoofdpijn en migraine
• Hartkloppingen
• Hartoverslagen
• Vaginale schimmelinfecties
• Misselijkheid
• Overgeven
• Opvliegers
• Gewichtstoename
• Blaasontstekingen
• Urineverlies
• Botontkalking
• Vermoeidheid

En geestelijke menopausale klachten als:

• Onzekerheid
• Nervositeit
• Weerzin
• Bezorgdheid
• Depressiviteit
• Concentratieverlies
• Stemmingswisselingen
• Verwardheid
• Vergeetachtigheid
• Toename of afname libido

Onnatuurlijke menopauze

De menopauze ontstaat meestal natuurlijk, maar kan ook geforceerd worden door bijvoorbeeld:

• Verwijdering van de eierstokken (ovariëctomie)
• Medicatie zoals chemotherapie

Tags: menopauze, overgang