De winning van alcohol of ethanol uit suikers is een van de oudste biochemische processen die bekend zijn onder de mensheid. In de prehistorie kende men het bedwelmende effect van alcohol al. De destillatie en isolatie van alcohol en alcoholische dranken liet luttele eeuwen langer op zich wachten. Zuivere, watervrije, alcohol werd pas in 1796 verkregen. Alcoholische dranken – zoals bier, wijn, likeur en sterke drank – worden veel gedronken en zijn een sociaal geaccepteerd genotmiddel. Alcohol heeft de eigenschappen van een harddrug, maar wordt daar niet wettelijk toe gerekend.
De effecten van alcohol op het lichaam
Alcohol kent verregaande lichamelijke bijwerkingen. De belangrijkste effecten van alcohol op het menselijk lichaam zijn:
• Uitdroging
• Effecten op het zenuwstelsel
• Hypoglycemie – Verlaging van de bloedsuikerspiegel
• Maagirritatie
[ad]
Alcohol en uitdroging
Uitdroging vindt plaats doordat alcohol de aanmaak van het hormoon ADH of vasopressine tegengaat. Hierdoor neemt de urineproductie toe en droogt het lichaam uit. Er ontstaat een verstoorde vochthuishouding en vitamines en mineralen worden aan het lichaam onttrokken. Verlaagde vloeistofdruk in de hersenen veroorzaakt hoofdpijn. Daarnaast ontstaan door uitdroging een droge mond, nadorst en lusteloosheid.
Alcohol en hypoglycemie
De afbraak van alcohol door de lever zorgt voor de omzetting van ADH in ethanal en NADH. Zowel ethanal als NADH draagt bij aan katerverschijnselen. Een teveel aan het lichttoxische ethanal kan aanleiding geven tot braken. Een teveel aan NADH kan een lage bloedsuikerspiegel (hypoglycemie) teweegbrengen. Zodoende krijgen de weefsels en hersenen minder glucose waardoor vermoeidheid, zwakte en humeur- en concentratiestoornissen ontstaan.
De effecten van alcohol op het zenuwstelsel
Ethanal is ook van invloed op het centrale zenuwstelsel. Door aantasting van de cortex en hersenschors – die processen regelen als verstandelijke afwegingen, handelingen en emoties – vinden de volgende veranderingen plaats:
• Remmingen verdwijnen
• Het maken van weloverwogen keuzes wordt moeilijker
• Zelfbeheersing verdwijnt
• Euforie verschijnt
• Je wordt vrolijker
• Je wordt spraakzamer
• Je wordt luidruchtiger
• Je verliest controlefuncties
• Pijngevoelens worden verdoofd
• Emoties versterken of zwakken af
Bij overmatig alcoholgebruik kunnen de volgende verschijnselen optreden:
• Roestoestand
• Schemertoestand
• Bewusteloosheid
• Coma
Alcohol en maagirritatie
Tot slot prikkelt alcohol het maagslijmvlies dat de maagwand beschermt. Hierdoor word je misselijk en gaat je maag samentrekken waardoor braakneigingen ontstaan.
Alcoholverslaving
Alcoholgebruik kan veranderen in gewoontedrinken, probleemdrinken en uiteindelijk in een alcoholverslaving waarbij je niet of minder goed kan functioneren zonder gedronken te hebben. Op langere termijn ontstaan verregaande lichamelijke, mentale en sociale beperkingen en aandoeningen.