Vitamine K (fyllochinon) is een in vet oplosbare vitamine die van nature voorkomt in plantaardige voeding, maar ook wordt aangemaakt door de darmflora (goede bacteriën in de darmen). De letter K komt van koagulationsvitamine ofwel bloedstollingsvitamine. We onderscheiden drie vormen van vitamine K, namelijk:
• Vitamine K1 (fytomenadion of fylloquinon)
• Vitamine K2 (menaquinone)
• Vitamine K3 (menadione)
Vitamine K1 zit in groene bladgroenten en voorziet gemiddeld in 90 procent van de vitamine K-behoefte. Vitamine K2 zit in vlees en kaas en levert de overige 10 procent. Vitamine K3 is de synthetische variant die niet geconsumeerd dient te worden.
Vitamine K uit voeding
Vitamine K komt voor in onder meer de volgende voedingsmiddelen:
• Groene bladgroenten
• Kool
• Zeewier
• Bloemkool
• Broccoli
• Boerenkool
• Spinazie
• Volkoren producten
• Yoghurt
• Plantaardige oliën
• (Vis)lever
Waar is vitamine K goed voor?
Het menselijk lichaam is afhankelijk van vitamine K voor onder andere de volgende processen en factoren:
• Bloedstolling
• Voorkomen van bloedpropjes en hersenbloedingen
• Botstofwisseling
• Aanmaak en onderhoud van botten en gewrichten
• Soepel houden van de vaatwanden
• Botten en tanden sterk houden
• De binding van bepaalde lichaamseiwitten
Vitamine K-tekort
Een tekort aan vitamine K komt zelden voor omdat vitamine K in de darm wordt samengesteld. Een ernstig vitamine K-tekort komt uitsluitend voor bij ernstige opnamestoornissen, darmziekten, langdurig antibioticagebruik en pasgeboren baby’s. Een ernstig vitamine K-tekort kan de volgende ziektebeelden veroorzaken:
• Gevoeligheid voor bloedingen, bloeduitstortingen en blauwe plekken
• Neusbloeding
• Hersenbloeding
• Vertraagde bloedstolling
• Bloedpropjes / bloedstollingen
Weetjes over vitamine K
• Tot ongeveer 3 maanden na de geboorte van een baby is het noodzakelijk dat dit vitamine extra in de voeding voorkomt, omdat er dan nog onvoldoende darmbacteriën in de darm zijn.
• Bij antibioticagebruik en coeliakie (glutenintolerantie) is het belangrijk om aanvullende hoeveelheden vitamine K te gebruiken (supplementen) omdat antibioticagebruik en coeliakie de darmflora kunnen aantasten.
• Pasgeboren baby’s krijgen extra vitamine K toegediend om hersenbloedingen te voorkomen. Zij krijgen geen vitamine K via de placenta, en door het ontbreken van darmflora kunnen ze het nog niet (voldoende) zelf aanmaken.
• In de praktijk komt een teveel aan vitamine K niet voor. Daarom wordt er geen bovengrens aangeven.
• Omdat vitamine K een belangrijke rol speelt bij het bloedstollingsproces moeten patiënten die anticoagulanstia (antistollingsmiddelen) tegen trombose gebruiken goed opletten bij de inname van vitamine K-supplementen.
• Slechts tien tot dertig procent van de vitamine K van voedingsmiddelen wordt in het lichaam opgenomen.
Gerelateerde artikelen: