Iedere goedaardige moedervlek kan zich ontwikkelen tot een kwaadaardige moedervlek ofwel melanoom. Een melanoom is een agressieve vorm van huidkanker die wordt veroorzaakt door “ontspoorde” melanocyten. Hieronder kun je lezen hoe je een kwaadaardige moedervlek kan herkennen en uitzaaiing kan voorkomen…

Kwaadaardige moedervlek = levensgevaarlijk!

Een kwaadaardige moedervlek ofwel melanoom is een zeer agressieve vorm van huidkanker die al in een vroeg stadium kan uitzaaien ofwel metastaseren. Het is daarom belangrijk dat je een kwaadaardige moedervlek zo snel mogelijk herkent en operatief laat verwijderen. Als een melanoom bij de eerste tekenen van agressiviteit wordt ontdekt en in een vroeg stadium wordt verwijderd, is de kans op uitzaaiingen klein en de overlevingskans van de patiënt groot.

Omdat moedervlekken op de huid zichtbaar zijn, wordt een melanoom in veel gevallen tijdig opgemerkt.

Kwaadaardige moedervlekken – Eigenschappen

Een kwaadaardige moedervlek kun je herkennen aan verschillende eigenschappen en symptomen. Moedervlekken kunnen worden onderverdeeld naargelang:

• Opstand (vlak/plat/egaal of bol/opstaand)
• Vorm (rond, ovaal of grimmig)
• Symmetrie (symmetrisch of asymmetrisch)
• Kleur (bruin, zwart, rood of gecombineerd)
• Beharing (met of zonder haargroei)
• Aard (rustige of agressieve pigmentcellen)

Een perfect ronde, egaal gepigmenteerde moedervlek is zelden een kwaadaardige moedervlek. Een grimmige moedervlek met 3 verschillende kleuren brengt meer risico met zich mee.

Agressieve pigmentcellen (melanocyten) zijn levensbedreigend; een enkele “onrustige” melanocyt duidt sowieso al op pigmentkanker in de huid.

Kwaadaardige moedervlekken – Risicofactoren

De kans dat een moedervlek zich ontwikkelt tot een melanoom is slechts 1 op 1.000.000. Toch zijn er risicofactoren die kunnen duiden op een kwaadaardige moedervlek. De belangrijkste zijn:

• Grimmige vorm (uitstulpingen e.a.)
• Wispelturige contouren (niet-symmetrische afbakening)
• Groot oppervlak (> 8 centimeter in doorsnee)
• Meerdere kleuren (niet egaal gepigmenteerd = atypisch)
• Rode omlijsting (rood randje om de moedervlek)
• Jeuk, stekende pijn & bloeden
• Groei (vormverandering & kleurverandering)
• Ontstaan moedervlek op latere leeftijd

Doorgaans geldt: hoe groter en “rommeliger” de moedervlek, des te groter het risico op melanoom-vorming.

Heb jij ervaring met kwaadaardige moedervlekken, melanomen en/of huidkanker? Deel hieronder je verhaal!

Kleur – Bruin, zwart of roodachtig
Grootte – Klein of groot
Vorm – Vlak, opstaand, verheven, bol en/of hobbelig
Geaardheid – Goedaardig of kwaadaardig

Vaak is het de opvallendheid van een moedervlek die de doorslag geeft bij het al dan niet laten weghalen ervan. Ook de locatie van de moedervlek en de mate van last die iemand eraan ondervindt spelen hierbij een belangrijke rol. Kwaadaardige moedervlekken dienen te allen tijde te worden verwijderd.

[ad]

Wat is een moedervlek?

Moedervlekken (naevi naevocellulares) zijn goedaardige opeenhopingen van pigmentvormende cellen (melanocyten). De meeste moedervlekken zijn goedaardig of “rustig” en kunnen dus geen kwaad. Rustige moedervlekken zijn:

• Egaal van kleur
• Rond of ovaal van vorm
• Niet rood omlijst

Je hebt ook “onrustige”, atypische of dysplastische moedervlekken. Deze moedervlekken kenmerken zich door:

• Onregelmatigheden
• Asymmetrie
• Kleurverdeling (verschillende kleurtinten in één moedervlek)
• Rode omlijsting

Ook onrustige moedervlekken zijn meestal goedaardig.

Kwaadaardige moedervlekken

Een melanoom is pigmentcelkanker die onder meer ontstaat uit moedervlekken. Een goedaardige moedervlek kan veranderen in een melanoom; de kans hierop is 1 op een miljoen. Onrustige moedervlekken kunnen de voorloper zijn van een melanoom. Je kunt het best een afspraak met de huisarts maken indien je moedervlekken hebt met de volgende kenmerken:

• Extreme grootte
• Verandering van vorm
• Verandering van kleur
• Jeuk
• Steken
• Pijn
• Korstjes
• Bloeden

Een ervaren arts kan op grond van uitwendige verschijnselen een diagnose stellen. Bij twijfel of verdenking is microscopisch onderzoek nodig.

Moedervlekken weghalen

Wanneer je een moedervlek niet mooi vindt kun je deze “om esthetische redenen” laten verwijderen. Het weghalen van een moedervlek wordt moedervlekexcisie genoemd. Een huisarts, dermatoloog (huidarts) of plastisch chirurg:

• Tekent een ellips op de huid af waarover zal worden gesneden.
• Verdooft het afgetekende gebied met enkele verdovende injecties.
• Snijdt over het ellipsvormige operatiepatroontje tot in het onderhuidse vetweefsel.
• Neemt het stukje huid en weefsel met daarin de moedervlek weg.
• Coaguleert eventuele nabloedende haarvaatjes (dichtbranden).
• Hecht het wondje met enkele al dan niet oplosbare hechtingen.

Op de huid gelegen moedervlekken kunnen soms ook worden weggebrand of geschaafd. Bij verdachte moedervlekken wordt een extra huidmarge van twee à vijf millimeter rondom de moedervlek aangehouden en weggenomen. Voor meer informatie over moedervlekexcisie kun je hier terecht.