Er zijn verschillende soorten stenen die in het menselijk lichaam kunnen ontstaan en voorkomen. Een aantal hiervan kunnen gevaarlijk zijn. We onderscheiden:
• Niersteen – Stenen in de nieren (nefrolithiasis)
• Uretersteen – Stenen in de urineleider (urolithiasis)
• Blaassteen – Stenen in de blaas (urolithiasis)
• Maagsteen – Stenen in de maag (bezoar)
• Darmsteen – Stenen in het darmkanaal (bezoar)
• Galsteen – Stenen in de gal (cholelithiasis)
• Leversteen – Stenen in de lever (cholelithiasis)
Nierstenen, ureterstenen en blaasstenen
Alle stenen die in de urinewegen (nieren, nierbekkens, urineleiders, blaas en plasbuis) worden gevonden zijn ontstaan in de nieren. Van kleine nierstenen, ureterstenen en blaasstenen heb je doorgaans geen last en deze worden meestal uitgeplast. De symptomen en klachten van grote nierstenen zijn:
• Verstopping van het nierbekken
• Verstopping van de urineleider
• Plotseling optredende zeer hevige pijn in de flank, die kan uitstralen naar de buik (koliekpijn of kramppijn)
• Misselijkheid en overgeven
• Hevig transpireren
• Koorts
• Flauwvallen
• Sterke aandrang om te plassen
• Bloed in de urine
• Pijn in de urinebuis
• Urineweginfectie
• Nierbeschadiging
Klachten bij grote nierstenen kunnen worden verholpen door:
• Rust
• Spierverslappende pijnstillers voor de urinewegen
• Antibiotica bij infectie
• Bij verstopping huisarts raadplegen
• Behandeling met een niersteenvergruizer
• Verwijderen via endoscopie
• Verpulveren met boortje of laser
• Verwijderen via nierbekken
• Operatie
Maagstenen en darmstenen
Stenen in het maag-darmkanaal (bezoars) ontstaan door het inslikken van niet-eetbare of slecht verteerbare stoffen. Maag en darmstenen zijn dan ook geen stenen uit mineralen zoals die in de nieren ontstaan, maar meestal harde of broze versteende massa’s bestaande uit onverteerbare stoffen zoals:
• Haren (trichobezoar)
• Plantenresten (phytobezoar)
• Onverteerbare tablethulzen (pharmacobezoar)
• Poedermelk (babyvoeding)
• Ingeslikte steentjes
Maagstenen zijn meestal klein en dan heb je er niet of nauwelijks last van. Een grote maagsteen kan de maaginhoud echter sterk beperken en levensbedreigend zijn. Een maagsteen zal dan operatief moeten worden verwijderd.
Galstenen en leverstenen
Een galsteen, galblaassteen of leversteen is altijd afkomstig uit de gal. Galstenen of leverstenen bestaan meestal uit gal en cholesterol, vandaar de naam cholelithiasis. Soms is er sprake van pigmentstenen die bestaan uit kalkzouten en bilirubine. Meestal zijn galstenen ongevaarlijk en kunnen ze met rust worden gelaten. Ze kunnen echter problemen geven, bijvoorbeeld wanneer ze in de lever terechtkomen. Mogelijke symptomen en klachten bij galstenen en leverstenen zijn:
• Darmverstopping bij uitscheiding
• Pijnlijke galkolieken
• Uitstralende pijn naar rug en schouder
• Geelzucht
• Ontkleurde ontlasting
• Pijnaanvallen in de rechterbovenbuik
• Galblaasontsteking
• Alvleesklierontsteking
• Koorts
Mogelijke oplossingen zijn dan:
• Echo-onderzoek
• ERCP-behandeling
• Galblaasverwijdering (cholecystectomie)