Hyperventilatie is een eigenaardig verschijnsel. Het is natuurlijk sowieso enorm vervelend, maar het kan ook nog eens leiden tot verregaandere klachten. Hoewel angst bedoeld is om te waarschuwen voor gevaar, is de paniek die gepaard gaat met hyperventilatie vaak buiten proporties en een gevaar op zichzelf. Hyperventilatie gaat niet enkel samen met angst en paniek; ook (hevig) trillen, transpireren, hartkloppingen, zwakte, slapeloosheid, vermoeidheid, depressie, fobieën, flauwvallen e.a. zijn symptomen van hyperventilatie. Hieronder zetten we de verschillende oorzaken van hyperventilatie uiteen.
Hyperventilatie – Stress
Het lichaamsmechanisme dat verantwoordelijk is voor het ontstaan en de instandhouding van hyperventilatie wordt gevoed door stresshormonen. Stresshormonen (o.a. adrenaline) worden aangemaakt onder invloed van stress. Voorbeelden van stressoren zijn o.a. spanning, pepmiddelen, vermoeidheid en angst. Stresshormonen zorgen ervoor dat het lichaam zich gaat voorbereiden op inspanning en/of (irreëel) gevaar. Hierdoor gaat het hart sneller kloppen, vernauwen de bloedvaten zich, versnelt de ademhaling en kun je gaan hyperventileren.
Hyperventilatie – Emoties
Hyperventilatie kan worden veroorzaakt door hevige emoties. Gevoelens zoals kwaadheid, woede, teleurstelling, verdriet en angst kunnen leiden tot hyperventileren. Deze emoties kunnen op hun beurt worden veroorzaakt door relatieproblemen, moeilijkheden op het werk en onverwerkte problemen uit het verleden. Emoties uiten kan in zulke gevallen verlichting brengen.
Hyperventilatie – Paniekstoornis
Aan hyperventilatie ligt in veel gevallen een paniekstoornis ten grondslag. Bij een paniekstoornis word je op zeer onverwachte momenten overvallen door de irreële angst om dood te gaan, gek te worden of de controle over jezelf te verliezen. Voor paniekstoornissen is veelal verregaande psychische behandeling vereist.
Hyperventilatie – Chronische hyperventilatie
Naast acute hyperventilatie bestaat er ook een chronische vorm van hyperventileren. Deze vorm is doorgaans veel minder heftig, maar uit zich met enige tot zeer grote regelmaat. Soms wordt er zelfs de hele dag door gehyperventileerd, zonder dat men het merkt. Omdat de klachten licht zijn, wordt deze vorm van hyperventilatie minder snel herkend.
Hyperventilatie – Herhalingsangst
De klachten bij hyperventilatie kunnen verergeren na de eerste, onverwachte hyperventilatie-aanval. De angst om nogmaals te gaan hyperventileren kan al voldoende zijn om ook daadwerkelijk te gaan hyperventileren. Op den duur kan zodoende zelfs een fobie worden ontwikkeld.
Hyperventilatie – Conclusie
Als je denkt dat je last hebt van (chronische) hyperventilatie, maak dan een afspraak met de huisarts. Deze kan je eventueel doorverwijzen naar een specialist. Als je een aanval van hyperventilatie voelt opkomen, dan kun je door lichaamsbeweging (o.a. springen, kniebuigingen, hardlopen e.a.) de klachten proberen te minderen. Probeer vooral niet in paniek te raken, omdat de klachten daardoor juist erger worden.

ik had een vraagje,
ik ben 13 jaar,doe het vwo en heb lieve vrienden enzo.
maar ik heb nu 3x een hyperventilatie gekregen,
de laatste keer duurde een half uur en was voor mij het heftigst,
het gebeurde toen ik gewoon aan het luisteren was naar 2 vriendinnen,na een les nederelands.
opeens kreeg ik het benauwd,ik begon raar te ademen en ik voelde me heel slap,uit het niets.
daarna ging ik heel snel ademen,en kreeg geen lucht meer,ik kon ook niks meer zien en het was alsof ik van binnen heel ergens anders was,alsof mijn lichaam niet van mij was,en ik dacht ook bijna niks meer.
ik kreeg ook buikpijn,en daarna zat ik nog heel lang te trillen,
maar de 2x daarvoor had ik het maar 5 minuutjes,
maar gaat dit vaker gebeuren?en ik ben heel relaxed,en het was zo plotseling,moet ik langs de dokter gaan?
en mijn hoofdvraag; gaat het vaker gebeuren?
groetjes.rosa
Door een zakje ademen lijkt me niet de beste oplossing
Ik ben er zelf gelukkig vanaf, ik heb ook nog een tijdje een soort cassete bandje hoesje gehad waar ik dan in moest blazen. Hielp ook niks!
Pas toen ik een knop in mijn hoofd om kon zetten en anders ging denken, en ook echt de dingen die ik eng vond ging doen, kwam ik van mijn “probleem” af.
@ Rosa:
Ik ben geen expert, maar jouw verhaal doet me eerder denken aan een epileptische aanval dan aan hyperventilatie. Ik zou er absoluut mee naar de dokter gaan!
@Paul :
Je bent zeker geen expert! Wat Rosa omschrijft lijkt totaal NIET op een epileptische aanval. Dan ga je op een andere manier trillen en ben je echt buiten bewustzijn en kun je je niks meer herinneren. Daarna heb je overal spierpijn omdat talloze spieren in je lichaam zich hebben aangespannen.
@Rosa:
Hopelijk ben je ermee naar de dokter gegaan en heb je dit voorval ook aan je ouders gemeld. Voortaan meteen doen en niet op internet om hulp vragen.