Dementie betreft niet een enkele ziekte, maar een verzameling van verschijnselen. Men spreekt doorgaans van dementie als iemand lijdt aan een combinatie van (permanent):
• Geheugenverlies
• Moeite met aangeleerde vaardigheden
• Verandering van gedrag
Dementeren ‒ Vormen van dementie
Er bestaan verschillende vormen van dementie. De bekendste hiervan zijn:
• De ziekte van Alzheimer (meest voorkomende vorm van dementie)
• Vasculaire dementie (veroorzaakt door een kleine beroerte)
• Frontotemporale dementie (geleidelijk aan afsterven van de frontaalkwab van de hersenen)
• Corticobasale degeneratie (CBD) (afname van hersenweefsel)
• Progressieve supranucleaire verlamming (PSP) (geleidelijke hersenverlamming)
• Ziekte van Creutzfeldt Jacob (hersenziekte door toedoen van eiwitten)
• Parkinson-dementie (PD) / Lewy Body dementie (dementie i.v.m. de ziekte van Parkinson)
Dementie treedt niet alleen op als ouderdomsverschijnsel, maar ook bij uiteenlopende ziekten, waaronder AIDS, kanker en schildklieraandoeningen.
Dementeren ‒ Symptomen van dementie
Dementie uit zich niet bij elke patiënt exact hetzelfde. Symptomen die vaak voorkomen bij dementiepatiënten zijn (permanente):
• Vergeetachtigheid (eerst op korte termijn, later ook op langere termijn)
• Verwardheid
• Oriëntatieproblemen (verdwalen, desoriëntatie e.a.)
• Waarnemingsstoornissen (voorwerpen of personen niet herkennen)
• Moeite met alledaagse handelingen (aankleden, wassen, koken e.a.)
• Verandering van gedrag, emoties en karaktereigenschappen (achterdochtigheid, agressiviteit, angst e.a.)
• Aldoor groter wordende afhankelijkheid
• Passiviteit
• Taalproblemen (taalstoornissen, afasie, taalbegrip verliezen e.a.)
• Zelfoverschatting
Bij dementie zijn bovenstaande symptomen dusdanig ernstig dat relaties, arbeid en sociale activiteiten erdoor worden beïnvloed.
Dementeren ‒ Wat te doen bij dementie?
Hoe ouder men wordt, des te groter de kans op dementie. Dementie wordt daarom vaak verward met ouderdomsvergeetachtigheid, terwijl vergeetachtigheid slechts één van de vele symptomen is van dementie. Van alle Nederlanders boven de 80-jarige leeftijd is ongeveer 30 procent dement. Wanneer men twijfelt tussen beginnende dementie en reguliere ouderdomsvergeetachtigheid, kan een huisarts uitsluitsel helpen geven. Bij dementie kan de huisarts een doorverwijzing regelen naar een officieel Alzheimercentrum of een geheugenpolikliniek. Van daaruit kunnen de volgende stappen worden aangeraden:
• Cognitieve functioneringstest (o.a. MMSE: Mini-Mental State Examination)
• Hersenonderzoek
• Behandeling met Reminyl of Exelon
• Thuishulp / thuiszorg
• Dagbehandeling
• Opname in een verzorgings- of verpleeghuis