Schone oren – Tip 1: Wattenstaafjes niet tot in de gehoorgang

Veel mensen maken met wattenstaafjes niet alleen hun oren (oorschelpen) schoon, maar ook hun gehoorgangen. Het diep doorduwen van wattenstaafjes in de oren beschadigt de tere, dunne huid van de gehoorgangen en leidt heel vaak tot een gehoorgangontsteking. Een gehoorgangontsteking kenmerkt zich door verschrikkelijke jeuk in de oren. Oplossing: haal alleen zichtbaar oorsmeer weg met een wattenstaafje en zorg dat het watje te allen tijde zichtbaar blijft.

Schone oren – Tip 2: Oorspray uitsluitend bij oorklachten

Producenten van oorsprays doen er alles aan om je te laten geloven dat het raadzaam is om iedere dag een oorspray te gebruiken. Hierdoor zouden je oren schoon en gezond blijven. Dit is echter NIET het geval! Als je geen last hebt van je oren – en de zuurgraad goed is – kun je beter geen oorspray gebruiken. Oorspray kan de zuurgraad van je oren namelijk verstoren en je oren ontvankelijk maken voor ontstekingen. Gebruik daarom alleen een oorspray als het om gezondheidsredenen nodig is en bij voorkeur als het door een arts of apotheker wordt aangeraden.

Schone oren – Tip 3: Oren uitspuiten bij gehoorverlies

Als je echt te veel oorsmeer in je oren hebt, dan merk je dat doorgaans aan je gehoor. Een ophoping van oorsmeer zorgt ervoor dat je minder goed hoort (en als gevolg daarvan harder gaat praten). Het uitspuiten van je oren kan in zo’n geval uitkomst bieden. Dit kun je laten doen bij je huisarts. Uitspuiten is veel beter dan zelf reinigen en sprayen, omdat oorsmeer juist ophoopt als je het verkeerd doet.

De functie van de neusamandelen, keelamandelen en tongamandel was tot voor kort volkomen onduidelijk. Hoewel hard bewijs nog niet geleverd is, zijn er tegenwoordig sterke vermoedens dat amandelen bijdragen aan het immuunsysteem. Deze hypothese is helemaal niet zo gek, want de zachte, rode bolletjes in neus- en keelholte zitten vol met witte bloedlichaampjes. En witte bloedcellen hebben tot doel bacteriën en virussen te vernietigen.

Amandelen knippen – Waarom zou je?

Vanwege bovengenoemde veronderstelling zijn steeds meer artsen huiverig om amandelen zomaar weg te halen. Immers: als de amandelen echt onderdeel zijn van het immuunsysteem, dan kan amandelen knippen meer kwaad dan goed doen. Bovendien is in het verleden al meermaals bewezen dat het knippen van amandelen niet per se tot minder keelontstekingen leidt. De amandelen kunnen na verwijdering niet meer geïnfecteerd raken, maar de keel zelf wel.

Amandelen knippen – Keelontsteking & keelamandelontsteking

Vrijwel iedereen krijgt in zijn of haar leven te maken met een keelontsteking of amandelontsteking. Een bacterie of virus wordt overgebracht door niezen, hoesten, ademhalen of directe aanraking. Je amandelen worden rood (en wit) en zwellen op, je krijgt opgezette lymfeklieren, slikken wordt bemoeilijkt en praten eveneens. Vaak gaat een keelontsteking of keelamandelontsteking gepaard met koorts. Je kunt er dus behoorlijk ziek van worden, maar het is niets om je ernstig zorgen over te maken. Als je vaak last hebt van keelinfecties, dan kan amandelen knippen (tonsillectomie) uitkomst bieden.

Amandelen knippen – > 5 keer per jaar een keelontsteking

Veel artsen hanteren de volgende regel: ‘Laat je amandelen knippen als je vaker dan 5 keer per jaar last krijgt van een keelontsteking.’ Met last wordt geen lichte irritatie bedoeld, maar een hevige, pijnlijke keelontsteking. Ook bij mensen die regelmatig last hebben van oorontstekingen wordt het knippen van de amandelen aangeraden. Mensen met dusdanig grote amandelen dat het slikken wordt bemoeilijkt, worden veelal van hun amandelen ontdaan. Het knippen van de neusamandelen en/of keelamandelen vindt plaats onder algehele narcose. Amandelen knippen betreft een routine-ingreep, en ernstige complicaties als gevolg van de directe ingreep komen dus zelden voor. Voor een kind kan het echter een behoorlijk heftige gebeurtenis zijn.

Oorsmeer

Oorsmeer is niet smerig. De gehoorgangen hebben oorsmeer nodig om gezond en werkzaam te blijven. Oorsmeer:

• Beschermt tegen vocht
• Stoot water af
• Beschermt de gehoorgang tegen uitdroging
• Beschermt tegen vuil, stof en insecten
• Zorgt voor een juiste pH-waarde in het oor (zuurgraad)
• Weert schadelijke schimmels en bacteriën

[ad]

Oren maken zichzelf schoon

Oren hebben een zelfreinigend vermogen. De gehoorgangen worden gereinigd door:

• Het oorsmeer droogt in tot korrels en wordt afgestoten
• De huid in de gehoorgang ververst en trekt oorsmeer naar buiten
• Het kaakgewricht duwt oorsmeer naar buiten tijdens kauw- gaap- en praatbewegingen

Je oren schoonmaken vs. je oren uit laten spuiten

Uitsluitend zichtbaar oorsmeer kun je voorzichtig met een wattenstaafje wegnemen. Ga niet dieper want dit:

• Veroorzaakt gehoorgangontstekingen (jeuk in de oren)
• Activeert kliertjes die juist meer oorsmeer gaan produceren
• Verstoort het zelfreinigend vermogen van de oren
• Duwt het oorsmeer dieper in het oor waardoor proppen en verstoppingen ontstaan

Probeer je oren nooit zelf uit te spuiten. Als er iets misgaat kan dat leiden tot verregaande complicaties.

Oorsmeerproppen

Niet alleen het te diep schoonmaken van je oren kan een prop en/of verstopping veroorzaken waardoor je je oren uit moet laten spuiten. Een prop of verstopping kan ook ontstaan door:

• Veroudering
• Gehoorapparaten
• Gehoorgangafwijkingen
• Haargroei in de gehoorgangen
• Diabetes mellitus
• Eczeem

Je oren uit laten spuiten – De behandeling

Wanneer er een oorsmeerprop in de gehoorgang zit kun je je oren uit laten spuiten. Vroeger moest je enkele dagen voor de behandeling druppelen met slaolie; dit is echter niet meer nodig. Je oren uitspuiten gaat als volgt:

1. Er wordt eerst in je oor gekeken om te zien of een oorsmeerpropje werkelijk de boosdoener is.
2. Vervolgens wordt er een oortrechtertje op je oor gezet en met enige druk lauwwarm water in de gehoorgang gespoten.
3. Je voelt wellicht een lichte druk maar uitspuiten mag absoluut geen pijn doen.
4. Wanneer het water naar buiten loopt komt het oorsmeer mee.

Je oren uit laten spuiten duurt hoogstens vijf minuten. De behandeling lukt in 95 procent van de gevallen in één keer, maar heel soms dient de behandeling later te worden herhaald. Bij pijnklachten is er wat anders aan de hand en is nader onderzoek nodig (evt. door een KNO-arts). Wanneer de gehoorgang niet ernstig beschadigd is treden er geen complicaties op.